MÓZGOWA LOKALIZACJA FUNKCJI WYKONAWCZYCH – PLANUJE, DZIAŁAM, KONTROLUJĘ
Анотація
У статті розглядаються проблеми мозкової локалізації виконавчих функцій. Особлива увага приділяється головній ролі лобових долей кори головного мозку в здійсненні управління виконавчими функціями, серед іншого, плануванню, контролю, операційній пам’яті. У данній статті головний акцент приділяється тому , що локалізація виконавчих функцій охоплює різні області мозку далеко за межами лобових долей і попереджає про синонімічне трактування дефіциту префронтальної кори головного мозку мозку і порушення виконавчих функцій.
Посилання
1. Anderson P., Assesment and development of executive function (EF) during childhood. Child Neuropsychology, 2002, 8, s. 71-82.
2. Barkley RA. Behavioral inhibition, sustained attention and executive functions: Constructing a unifying theory of ADHD. Psychol. Bull. 1997: 121: 65 – 94
3. Borkowska A., Domańska Ł. (red.), Neuropsychologia kliniczna dziecka. Warszawa: PWN, 2007.
4. Borkowska A., Domańska Ł. (red.), Podstawy neuropsychologii
5. klinicznej. Lublin: UMCS, 2008.
6. Borkowska A., Pamięć operacyjna i jej zaburzenia w chorobach psychicznych. Przew. Lek. 2003, 6, 3 : s. 86–91.
7. Dąbkowska M., Ocena wybranych funkcji poznawczych osób chorych na schizofrenię. Bad. Schiz. 2007, VIII, 8: 43–52.
8. Dobaczewska H., Anatomia ośrodkowego układu nerwowego. Warszawa:
9. AM., 1999, s. 57.
10. Domańska Ł., Borkowska A.R., Podstawy neuropsychologii klinicznej. Wydanie: 1;UMCS, 2008, s 504.
11. Goldberg E.,The Executive Brain: Frontal Lobes and the Civilized Mind. Oxford University Press, New York, 2001.
12. Goldman-Rakic P. S., Functional and anatomical aspects of prefrontal pathology in schizophrenia. Schizophrenia Bulletin, 1997, 23, 437–458.
13. Goldman-Rakic P. S., The physiological approach: functional architecture of working memory and disordered cognition in schizophrenia. Biological Psychiatry, 1999, 46, 650–661.
14. Herzyk A., Wprowadzenie do neuropsychologii klinicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, 2005, s. 50-52, 175-179.
15. Jodzio K., Neuropsychologia intencjonalnego działania. Koncepcje funkcji wykonawczych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008, s.390.
16. Jurado M.B., RosselliM., The elusive nature of executive functions: A review of our current understanding. Neuropsychology Review, 2007, 17 (3), s.213-233.
17. Kaczmarek J., Płaty czołowe a język i zachowanie człowieka. Lublin: Linea, 1993.
18. Narkiewicz O., Moryś J., Neuroanatomia czynnościowa i kliniczna. Podręcznik dla studentów i lekarzy, PZWL, 2001, Wyd. 1, s. 368.
19. Pawełczyk A., Pawełczyk T., Metody neuropsychologicznej oceny deficytów poznawczych w schizofrenii – przegląd narzędzi oraz wybrane aspekty metodologiczne ich zastosowania.: Psychol. Klin. 2007, 7 (4): 182–197.
20. Posner M. I.Uwaga. Mechanizmy świadomości. W: Z. Chlewiński (red,.), Modele Umysłu. Zbiór tekstów (197 – 214). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN S.A, 1999.
21. Shallice T., Burgess P. ,The domain of supervisory processes and the temporal organisation of behavior // Philosophical Transactions of the Royal Society of London, 1996. N 351, P. 1405–1412.
22. Stetkiewicz A., Goch A, Adamiak G., Borkowska A., Cechy temperamentu, depresja oraz funkcje poznawcze u chorych na chorobę niedokrwienną serca. Pol. Merk. Lek. 2008, XXV: s. 150, 523.
23. Stuss D.T., New approaches to prefrontal lobetesting // Miller B.L., Cummings J.L. (Eds.). The Human Frontal Lobes: functions and disorders. N.Y.: Guilford Press, 2007, P. 292–306.
24. Stuss D.T., Alexander M.P. Executive function and the frontal lobes: a conceptual view // Psychological research. 2000. Vol. 63, N 3–4. P. 289–298.
25. Walsh K., Neuropsychologia kliniczna. Warszawa: PWN, 2000.
2. Barkley RA. Behavioral inhibition, sustained attention and executive functions: Constructing a unifying theory of ADHD. Psychol. Bull. 1997: 121: 65 – 94
3. Borkowska A., Domańska Ł. (red.), Neuropsychologia kliniczna dziecka. Warszawa: PWN, 2007.
4. Borkowska A., Domańska Ł. (red.), Podstawy neuropsychologii
5. klinicznej. Lublin: UMCS, 2008.
6. Borkowska A., Pamięć operacyjna i jej zaburzenia w chorobach psychicznych. Przew. Lek. 2003, 6, 3 : s. 86–91.
7. Dąbkowska M., Ocena wybranych funkcji poznawczych osób chorych na schizofrenię. Bad. Schiz. 2007, VIII, 8: 43–52.
8. Dobaczewska H., Anatomia ośrodkowego układu nerwowego. Warszawa:
9. AM., 1999, s. 57.
10. Domańska Ł., Borkowska A.R., Podstawy neuropsychologii klinicznej. Wydanie: 1;UMCS, 2008, s 504.
11. Goldberg E.,The Executive Brain: Frontal Lobes and the Civilized Mind. Oxford University Press, New York, 2001.
12. Goldman-Rakic P. S., Functional and anatomical aspects of prefrontal pathology in schizophrenia. Schizophrenia Bulletin, 1997, 23, 437–458.
13. Goldman-Rakic P. S., The physiological approach: functional architecture of working memory and disordered cognition in schizophrenia. Biological Psychiatry, 1999, 46, 650–661.
14. Herzyk A., Wprowadzenie do neuropsychologii klinicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, 2005, s. 50-52, 175-179.
15. Jodzio K., Neuropsychologia intencjonalnego działania. Koncepcje funkcji wykonawczych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008, s.390.
16. Jurado M.B., RosselliM., The elusive nature of executive functions: A review of our current understanding. Neuropsychology Review, 2007, 17 (3), s.213-233.
17. Kaczmarek J., Płaty czołowe a język i zachowanie człowieka. Lublin: Linea, 1993.
18. Narkiewicz O., Moryś J., Neuroanatomia czynnościowa i kliniczna. Podręcznik dla studentów i lekarzy, PZWL, 2001, Wyd. 1, s. 368.
19. Pawełczyk A., Pawełczyk T., Metody neuropsychologicznej oceny deficytów poznawczych w schizofrenii – przegląd narzędzi oraz wybrane aspekty metodologiczne ich zastosowania.: Psychol. Klin. 2007, 7 (4): 182–197.
20. Posner M. I.Uwaga. Mechanizmy świadomości. W: Z. Chlewiński (red,.), Modele Umysłu. Zbiór tekstów (197 – 214). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN S.A, 1999.
21. Shallice T., Burgess P. ,The domain of supervisory processes and the temporal organisation of behavior // Philosophical Transactions of the Royal Society of London, 1996. N 351, P. 1405–1412.
22. Stetkiewicz A., Goch A, Adamiak G., Borkowska A., Cechy temperamentu, depresja oraz funkcje poznawcze u chorych na chorobę niedokrwienną serca. Pol. Merk. Lek. 2008, XXV: s. 150, 523.
23. Stuss D.T., New approaches to prefrontal lobetesting // Miller B.L., Cummings J.L. (Eds.). The Human Frontal Lobes: functions and disorders. N.Y.: Guilford Press, 2007, P. 292–306.
24. Stuss D.T., Alexander M.P. Executive function and the frontal lobes: a conceptual view // Psychological research. 2000. Vol. 63, N 3–4. P. 289–298.
25. Walsh K., Neuropsychologia kliniczna. Warszawa: PWN, 2000.
##submission.downloads##
Опубліковано
2020-02-17
Номер
Розділ
ПСИХОЛОГІЯ ХХІ СТОЛІТТЯ: ЗДОБУТКИ ТА ПЕРСПЕКТИВИ
Ліцензія
Авторське право (c) 2016 BEATA STANISZEWSKA
Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.
